Thúc đẩy môi trường kinh doanh công bằng tại khu vực ASEAN

.
TS

TS  Vũ Tiến Lộc - Chủ tịch VCCI phát biểu tại Hội thảo tham vấn.

Đó là một trong những thực trạng đã được TS Vũ Tiến Lộc - Chủ tịch VCCI chỉ ra tại Hội thảo tham vấn ý kiến các bên nhằm hoàn thiện xây dựng Dự thảo Báo cáo nghiên cứu “Áp dụng cơ chế kiểm soát nội bộ và bộ quy tắc ứng xử tại các doanh nghiệp Việt Nam: Thực trạng và một số khuyến nghị”, do VCCI phối hợp với Chương trình Phát triển Liên Hợp Quốc tại Việt Nam (UNDP Việt Nam) tổ chức mới đây.

Theo đó, TS Vũ Tiến Lộc cũng nhấn mạnh rằng "điều này có thể vượt ra ngoài biên giới thông qua các chuỗi cung ứng, đầu tư và thương mại toàn cầu".

50-60% doanh nghiệp hiểu rõ về kiểm soát nội bộ

Báo cáo này được phối hợp thực hiện giữa Văn phòng Doanh nghiệp vì sự Phát triển Bền vững, VCCI và Công ty TNHH Tư vấn Hội nhập và Phát triển - TDI cùng với các chuyên gia uy tín của Đại học Kinh tế Quốc dân, Học viện Tài chính và sự hỗ trợ kỹ thuật của Diễn đàn các nhà lãnh đạo doanh nghiệp Quốc tế - IBLF Global (UK).
H

Báo cáo chỉ ra, chỉ có 50% - 60% doanh nghiệp cho thấy họ hiểu rõ về kiểm soát nội bộ và bộ quy tắc ứng xử cũng như vai trò quan trọng đối với sự phát triển bền vững của doanh nghiệp.

Được biết, báo cáo nghiên cứu thu được từ 239 doanh nghiệp tham gia cuộc khảo sát và có tới 40 doanh nghiệp tham gia vào các cuộc phỏng vấn sâu. Kết quả báo cáo đã cho thấy một tỉ lệ lớn các doanh nghiệp còn hiểu chưa đúng hoặc chưa đầy đủ về khái niệm kiểm soát nội bộ và bộ quy tắc ứng xử.

Cụ thể, có nhiều doanh nghiệp cho rằng kiểm soát nội bộ chỉ đơn thuần là trách nhiệm của kiểm soát viên nội bộ chứ không phải là vấn đề quản trị doanh nghiệp. Trong số đó, chỉ có 50% - 60% doanh nghiệp cho thấy họ hiểu rõ về kiểm soát nội bộ và bộ quy tắc ứng xử cũng như vai trò quan trọng đối với sự phát triển bền vững của doanh nghiệp.

Liên quan đến việc tuân thủ, chẳng hạn như trong mối quan hệ với cơ quan nhà nước, có hai vấn đề quan trọng cần xem xét bao gồm, tỉ lệ lớn các doanh nghiệp đã vi phạm một số các quy định và việc chi trả chi phí không chính thức cho các cán bộ nhà nước dường như là một thông lệ kinh doanh phổ biến mang tính văn hóa ở Việt Nam.

Để giải thích hay biện minh cho việc này, các doanh nghiệp đã đưa ra một số thách thức để đảm bảo việc tuân thủ các quy định pháp luật như gặp khó khăn trong việc áp dụng các quy định hoặc do các quy định pháp luật có sự chồng chéo, mâu thuẫn và thay đổi thường xuyên trong khi bản thân doanh nghiệp lại thiếu nhân lực chuyên trách để cập nhật, theo dõi sự thay đổi đó.

Bên cạnh đó, cũng phải kể đến trong mối quan hệ giữa doanh nghiệp với các đối tác kinh doanh, các biện pháp không chính thức và làm ăn dựa trên mối quan hệ thân quen được sử dụng khá rộng rãi và chiếm tỷ trọng khá lớn.

Cụ thể, mối quan hệ cá nhân, chi phí không chính thức được ngụy trang dưới nhiều hình thức khác nhau chiếm 25% - 30% trong trong các giao dịch kinh doanh. Một phần ba số doanh nghiệp được hỏi cho biết họ không bao giờ áp dụng phương thức đấu thầu mua sắm cạnh tranh.

Có thể bạn quan tâm
  • Chủ tịch VCCI: Sự liêm chính là trái tim của doanh nghiệp
    Chủ tịch VCCI: Sự liêm chính là trái tim của doanh nghiệp

    11:05, 05/03/2019

  • VCCI góp ý về Dự thảo Thông tư quy định kinh doanh dịch vụ kiểm định xe cơ giới
    VCCI góp ý về Dự thảo Thông tư quy định kinh doanh dịch vụ kiểm định xe cơ giới

    13:36, 03/03/2019

  • VCCI đề nghị làm rõ cơ sở pháp lý để ban hành Thông tư quy định về đăng ký gia công thuốc
    VCCI đề nghị làm rõ cơ sở pháp lý để ban hành Thông tư quy định về đăng ký gia công thuốc

    05:00, 01/03/2019

  • VCCI là nhân tố tích cực tham gia cảip/cách thể chế
    VCCI là nhân tố tích cực tham gia cải cách thể chế

    12:50, 16/02/2019

Theo đó, các hoạt động bất thường trong mua sắm, bán hàng đều chiếm một tỉ lệ không nhỏ trong các doanh nghiệp tham gia khảo sát và điều này được cho rằng là nguy cơ tác động đáng kể tới tính liêm chính trong kinh doanh. Đối với hoạt động mua sắm, các thực tiễn chưa tốt như “đặt hàng không theo nhu cầu”, “đặt hàng không đúng chất lượng”, “hồ sơ báo giá bị can thiệp làm mất tính khách quan” chiếm khoảng 10%. Tương tự, trong hoạt động bán hàng, 11% - 16% doanh nghiệp tham gia khảo sát (tương đương 24%-34% doanh nghiệp trả lời phiếu khảo sát) đã nhận ra các bất thường này một cách rõ ràng như “lập hóa đơn sai”, “Bán hàng không theo đúng chính sách của doanh nghiệp”, giao hàng không đúng như cam kết trong hợp đồng”.

Đáng báo động hơn là các bất thường trong quản lý nhân sự có khoảng 27% đến 38% người trả lời cho biết họ có biết các hoạt động như “thực hiện không đầy đủ các khoản phải nộp cho người lao động”, “Chưa tuân thủ pháp luật về lao động trong ký kết và thực hiện hợp đồng” và “tuyển dụng dựa phần lớn vào quen biết, quan hệ nhiều hơn là năng lực”.

Quản trị, giám sát bằng quy định rõ ràng 

Những hiện trạng như vừa kể trên trong khuôn khổ báo cáo đã phán ảnh rõ những mặt hạn chế hay thậm chí không hiệu quả trong công tác quản lý nói chung. Ngoài ra, tại các công ty có quy mô lớn, vai trò của ban kiểm soát hoạt động còn khá hình thức, chưa thể hiện rõ chức năng nhiệm vụ yêu cầu cao về tính độc lập mà thực tế lại phụ thuộc rất lớn vào hội đồng quản trị và ban điều hành vì cho rằng ban kiểm soát vẫn là cấp dưới. Các báo cáo vi phạm trong quản trị doanh nghiệp vừa qua đã phần nào khẳng định hầu hết các vụ việc liên quan gần đây xẩy ra là hậu quả của năng lực kiểm soát nội bộ và sự tuân thủ bộ quy tắc ứng xử còn yếu kém, thiếu minh bạch.

Chính vì vậy, TS Vũ Tiến Lộc - Chủ tịch VCCI đề xuất giải pháp: "Sự lãnh đạo đúng đắn, các hệ thống tuân thủ kiểm soát rủi ro tham nhũng và việc quản trị, giám sát bằng quy định rõ ràng là những yếu tố quan trọng xây dựng liêm chính doanh nghiệp”. 

N

Ngài Gareth Ward, Đại sứ Anh tại Việt Nam.

Đại diện cơ quan tài trợ, Ngài Gareth Ward, Đại sứ Anh tại Việt Nam nhấn mạnh: “Với các nỗ lực từ phía Chính phủ, cụ thể Luật Phòng, chống tham nhũng sắp tới có hiệu lực, tôi tin rằng sẽ tạo đà thúc đẩy cộng đồng doanh nghiệp tuân thủ và thể hiện rõ cam kết xây dựng văn hóa kinh doanh liêm chính. Tuy nhiên, để có thể thực hiện một chương trình liêm chính doanh nghiệp hiệu quả thì cần có sự hợp tác tham gia của các bên liên quan không chỉ từ phía cơ quan chính phủ mà còn có sự tham gia của doanh nghiệp, tổ chức xã hội. Thúc đẩy môi trường kinh doanh tập trung vào lĩnh vực liêm chính doanh nghiệp tiếp tục là một trong những ưu tiên của Vương quốc Anh tại Việt Nam, vì vậy tôi rất vui khi nhận thấy sự quan tâm ngày càng tăng của doanh nghiệp trong lĩnh vực này, trong đó có cả các doanh nghiệp nước ngoài hoạt động tại Việt Nam”.

Đồng tình với quan điểm này, bà Caitlin Wiesen, Quyền Trưởng Đại diện thường trú UNDP tại Việt Nam đã nhấn mạnh tầm quan trọng của bộ quy tắc ứng xử và cơ chế kiểm soát nội bộ trong việc thúc đẩy liêm chính trong kinh doanh. Theo đó, việc áp dụng các công cụ này là trách nhiệm của các doanh nghiệp và tổ chức kinh tế theo Điều 79 Chương VI của Luật Phòng, chống tham nhũng.

Theo đó, Bà Wiesen cho biết. “UNDP sẽ hỗ trợ cộng đồng doanh nghiệp xây dựng cẩm nang hướng dẫn áp dụng bộ quy tắc ứng xử và cơ chế kiểm soát nội bộ, đồng thời cung cấp các khóa đào tạo và hỗ trợ kỹ thuật cho những doanh nghiệp còn đang tìm cách áp dụng các công cụ đó”.

Hội thảo diễn ra vào thời điểm Luật Phòng, chống tham nhũng (sửa đổi) sắp chính thức có hiệu lực tháng 7 năm 2019, mở rộng phạm vi điều chỉnh sang khu vực ngoài nhà nước (khu vực doanh nghiệp). Nghiên cứu được thảo luận tại hội thảo kịp thời giúp các doanh nghiệp, tổ chức kinh tế tuân thủ quy định của pháp luật về trách nhiệm thực hiện các biện pháp phòng ngừa, phát hiện và xử lý tham nhũng trong tổ chức và hoạt động của doanh nghiệp thông qua xây dựng bộ quy tắc ứng xử, cơ chế kiểm soát nội bộ.

Chương trình là một trong các hoạt động trọng tâm của Sáng kiến Liêm chính giữa Doanh nghiệp và Chính phủ - GBII thuộc Đề án 12 được tài trợ thông qua Dự án vùng “Thúc đẩy Môi trường Kinh doanh Công bằng ở ASEAN” do Chương trình Phát triển Liên hợp quốc (UNDP) triển khai với sự hỗ trợ tài chính từ Quỹ Thịnh vượng Vương quốc Anh.

Ngọc Hà
Bạn đang đọc bài viết Thúc đẩy môi trường kinh doanh công bằng tại khu vực ASEAN tại chuyên mục VCCI của Báo Diễn đàn doanh nghiệp. Liên hệ cung cấp thông tin và gửi tin bài cộng tác: email [email protected], hotline: (024) 3.5771239,
Nguồn: enternews.vn